De architectuur van het onverklaarbare: wat de vorm van een bijna-doodervaring ons vertelt
- noelvan
- 26 dec 2025
- 3 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 27 dec 2025
Wat gebeurt er als we op de drempel van de dood staan? Al decennialang horen we verhalen over tunnels, fel licht en een overweldigend gevoel van vrede. Maar een recente, baanbrekende studie werpt een heel nieuw licht op dit mysterie. In plaats van te focussen op de verhalen, onderzochten wetenschappers de ruimte en de vormen die mensen zien. De conclusie? Een bijna-doodervaring (BDE) is geen chaotische droom, maar een gestructureerde reis door een meetbare, geometrische wereld.
Een van de grootste uitdagingen in het onderzoek naar BDE’s is de zogenaamde ‘onzegbaarheid’. Mensen die terugkeren van de rand van de dood zeggen vaak: "Ik kan het niet uitleggen, er zijn geen woorden voor." Dit komt doordat de ervaring vaak de grenzen van onze taal overstijgt.
De onderzoekers van deze studie besloten daarom een andere weg in te slaan. In plaats van alleen om een verslag te vragen, lieten ze deelnemers hun ervaringen tekenen. Door gebruik te maken van grafische reconstructies, konden ze patronen ontdekken die in gesproken taal verborgen bleven. Ze ontdekten dat er een soort 'blauwdruk' bestaat van de ruimtes die mensen bezoeken tijdens een BDE.
De studie toont aan dat een BDE vaak verloopt volgens een vaste chronologie. Het is geen willekeurige diavoorstelling, maar een film met een duidelijke opbouw. De onderzoekers deelden de ervaringen op in drie hoofdfases:
De Uittreding (Out-of-Body Experience): De reis begint vaak in de fysieke wereld. Mensen ervaren dat hun bewustzijn hun lichaam verlaat en tegen het plafond zweeft, kijkend naar beneden.
De Overgang (De Tunnel): Deelnemers tekenden hier visuele 'invarianten': vormen zoals kegels en tunnels die altijd terugkeren. Men ervaart hier een enorme snelheid.
De Bestemming (Het Licht): Aan het einde van de tunnel veranderen de vormen naar open, ellipsvormige ruimtes. Dit is waar men het bekende 'felle licht' ziet.
De meest prangende vraag die dit onderzoek oproept, is natuurlijk: waar komen deze beelden vandaan? Is dit het laatste vuurwerk van een stervend brein, of is het bewustzijn werkelijk op reis? De studie biedt fascinerende argumenten voor beide zijden van de medaille.
Vanuit een strikt medisch oogpunt suggereert de studie dat onze 'hardware' (de hersenen) verantwoordelijk is voor de vormen. De reden dat bijna iedereen tunnels en kegels ziet, zou kunnen liggen in de structuur van de visuele cortex. Wanneer de hersenen te weinig zuurstof krijgen of onder extreme stress staan, zouden ze een soort 'standaardprogramma' kunnen afdraaien.
In deze visie is de BDE een uiterst georganiseerde hallucinatie. Net zoals je sterretjes ziet als je in je ogen wrijft, creëert het brein hier een complexe 3D-wereld om de wegvallende signalen van de zintuigen te compenseren. Het is de ultieme poging van onze biologie om orde te scheppen in de naderende chaos.
Tegelijkertijd bevat de studie elementen die de puur biologische verklaring uitdagen. Normale hallucinaties (door koorts of drugs) zijn vaak grillig, verwarrend en persoonlijk. De ervaringen in deze studie zijn echter uiterst helder, gestructureerd en universeel.
De deelnemers rapporteerden een zeer stabiele 'Self-Location' (het gevoel ergens te zijn). Het feit dat iemand zich zeer nauwkeurig gepositioneerd voelt buiten het eigen lichaam, is voor sommige onderzoekers een aanwijzing dat het bewustzijn op dat moment niet minder functioneert, maar misschien juist anders of uitgebreider. De studie suggereert dat deze ruimtes een 'intrinsieke structuur' hebben; ze bestaan in ons bewustzijn, ongeacht of de ogen of oren nog informatie doorgeven.
Of dit nu een biologisch afsluitingsprotocol is of de 'opstartsoftware' voor een bestaan na de dood, de studie bewijst dat de menselijke geest beschikt over een verborgen architectuur die pas zichtbaar wordt op de drempel van de dood. Het is geen willekeurige storing, maar een diep verankerd proces.
De studie geeft ons voor het eerst een soort 'wegenkaart' van de grens tussen leven en dood. Het toont aan dat er orde is in wat voorheen chaos leek. De wetenschap heeft nog geen definitief antwoord op de vraag of we 'doorgaan' na de dood, maar we weten nu wel dat de reis ernaartoe voor ons allemaal via dezelfde geometrische wegen verloopt. We hebben nu de tekeningen om het te bewijzen.
Noël + AI
Opmerkingen